Chấn thương phần mềm có thể gây ra những tổn thương các thành phần như: tổn thương cơ, dây chằng, gân, các thành phần khác như da, mỡ, bao khớp, và các tổ chức liên kết khác… Thậm chí chảy máu dẫn đến tình trạng đau, phù nề,… Gây giảm hoặc mất chức năng vận động của chi. Máu chảy tại vị trí tổn thương càng nhiều, tổ chức càng sưng nề, đau càng tăng.
Mục đích quan trọng là làm giảm chảy máu tại vị trí tổn thương. Nếu chấn thương được xử lý ban đầu đúng cách, triệu chứng sẽ giảm tức thì, tổn thương nhanh chóng hồi phục.
Trong thời gian 48-72 giờ đầu, phải thực hiện được 4 bước nên làm (R.I.C.E) và 4 điều nên tránh (H.A.R.M) (viết tắt 4 chữ đầu của 4 từ Tiếng Anh)
4 Bước nên làm-RICE:
Rest (Nghỉ ngơi): ngay sau chấn thương, càng sớm càng tốt để tránh chảy máu, giảm phù nề. Hạn chế vận động, di chuyển. Tốt nhất là bất động chi bằng bột hoặc nẹp.Ice (Chườm đá): giúp giảm đau, giảm co thắt, giảm sưng nề và giảm chảy máu. Chườm đá mỗi lần 20-30 phút, cách nhau 2-3 giờ. Đá nên bọc trong khăn ẩm, chườm trực tiếp lên vùng bị tổn thương.Compression (Băng ép): giúp hạn chế chảy máu và giảm phù nề. Tốt nhất dùng băng thun, băng tại vị trí tổn thương, quấn vừa phải. Băng rộng lên phía trên và xuống phía dưới vùng thương tổn.Elevation (Kê cao chi): cao hơn mức tim, nhằm tạo thuận lợi cho máu trở về tim dễ dàng, giúp giảm phù nề, giảm chảy máu. Với chi dưới, kê cao chân ở tư thế nằm, với chi trên, treo tay bằng đai treo tay
4 Điều nên tránh-HARM:
Heat (Chườm nóng): sẽ làm tăng chảy máu. Tránh bất kỳ một tác động nhiệt nóng nào vào vùng tổn thương như chườm khăn nóng, rửa vòi nước ấm…Alcohol (Cồn/Rượu): Đắp cồn hoặc rượu cũng tăng chảy máu, tăng phù nề, và làm cho vùng tổn thương lâu hồi phục.Running (Chạy): tập luyện trong vòng 72 giờ đầu sẽ làm tổn thương tiến triển nặng hơn.Massage (Xoa bóp): sẽ làm tăng chảy máu, tăng phù nề và làm tổn thương nặng lên. Tránh xoa bóp ít nhất trong 72 giờ đầu sau chấn thương.Sau khi chấn thương phần mềm, xử lý ban đầu bằng “4 bước nên làm” và “4 điều nên tránh” là rất quan trọng, nó ảnh hưởng nhiều đến việc người bị chấn thương có mau hồi phục hoặc tổn thương trầm trọng hay không.
Người bệnh cũng nên đến bệnh viện khám càng sớm càng tốt để được bác sĩ chẩn đoán, nhận định mức độ tổn thương phần mềm, từ đó đưa ra phương pháp điều trị đúng đắn, kịp thời, thì vùng chấn thương mới nhanh hồi phục.
