Nhiệt kế là dụng cụ y tế được sử dụng phổ biến nhất hiện nay, gần như không thể thiếu trong mỗi gia đình, đặc biệt là gia đình có trẻ nhỏ. Trên thị trường có rất nhiều loại nhiệt kế với mẫu mã và cách sử dụng khác nhau. Trong đó có cả các loại nhiệt kế cho trẻ sơ sinh được thiết kế riêng biệt. Mỗi hộ gia đình đều nên sắm cho mình các loại nhiệt kế và hiểu được cách sử dụng chúng. Việc hiểu cách sử dụng là rất quan trọng để có thể thao tác nhanh chóng khi cần thiết.
Contents
1. Nhiệt kế thủy ngân
Nhiệt kế thủy ngân là loại nhiệt kế lâu đời nhất và vẫn còn được sử dụng nhiều. Vị trí đo nhiệt độ được chọn khi sử dụng nhiệt kế thủy ngân là nách, cho kết quả gần đúng với nhiệt độ bên trong cơ thể. Khi dùng, nhiệt kế cần được kẹp chặt ở hố nách sao cho đầu nhiệt kế tiếp xúc hoàn toàn với vùng da ở đỉnh nách.
Cần nhớ lau khô nách và vẩy nhiệt kế cho cột thủy ngân thấp xuống dưới mức 35,5 độ C. Kết quả được đọc sau ít nhất 5 phút đo. Thân nhiệt chính xác của cơ thể có được bằng cách cộng thêm 0,5 độ C vào kết quả đo được. 
Ưu điểm:
Nổi trội của nhiệt kế thủy ngân là kết quả chính xác, phổ biến, dễ mua, giá thành rẻ.
Nhược điểm:
Nhiệt kế thủy thường cho kết quả lâu hơn các loại nhiệt kế điện tử hiện nay. Nhiệt kế thủy ngân lại không dễ sử dụng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Kẹp chặt nhiệt kế đúng vị trí giữa hố nách liên tục trong vòng 5 phút là điều khó thực hiện ở trẻ con, đặc biệt khi trẻ sốt cao và quấy khóc.
Tai biến:
Một tai nạn thường gặp khi sử dụng nhiệt kế thủy ngân là vỡ nhiệt kế. Thủy ngân bên trong được giải phóng ra bên ngoài, có thể gây ngộ độc cho người sử dụng. Xử trí và dọn dẹp thủy ngân vương vãi là một kỹ năng cần có cho những người sử dụng nhiệt kế thủy ngân. Một vài lưu ý cần nhớ khi xử trí vỡ nhiệt kế thủy ngân như sau:
- Cởi bỏ quần áo vấy bẩn, và rửa sạch tay bằng xà phòng
- Tắt quạt và điều hòa để giảm lượng thủy ngân bay hơi
- Đeo găng tay khi thu gom các hạt thủy ngân, tuyệt đối không dùng tay không
- Sử dụng bông ướt để gạt các hạt thủy ngân vào một lọ thủy tinh có nắp đậy kín
- Nếu có dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc thủy ngân, cần đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất để kịp thời xử trí.
2. Nhiệt kế điện tử
Các loại nhiệt kế điện tử hoạt động dựa vào cảm ứng nhiệt tại các vùng tiếp xúc với đầu nhiệt kế. Tùy theo vị trí đo nhiệt độ cơ thể ở miệng, nách, hậu môn hay tai mà các loại nhiệt kế điện tử được thiết kế với các hình dạng khác nhau.
Vị trí đo nhiệt độ thường dùng nhất là nách vì tính tiện dụng và dễ kẹp giữ nhiệt kế. Tuy nhiên, hậu môn mới chính là vị trí đo nhiệt độ cơ thể chính xác nhất.
Các loại nhiệt kế cho trẻ sơ sinh và các trẻ nhỏ dưới 3 tuổi thường được thiết kế phù hợp với vị trí đo nhiệt độ tại vùng hậu môn. Sau khi đo, cần vệ sinh sạch sẽ nhiệt kế để dùng cho lần sau. Ngược lại, các loại nhiệt kế điện tử sử dụng cho trẻ lớn và người lớn thường được dùng để đo nhiệt độ ở miệng. Khi đó, đầu nhiệt kế nên đặt dưới lưỡi và người được đo cần ngậm chặt miệng. Chỉ nên đo nhiệt độ ở miệng sau khi ăn uống khoảng 15 phút để hạn chế sai số. Lưu ý, không sử dụng nhiệt kế đo ở miệng để đo nhiệt độ ở hậu môn và ngược lại.
Hiện nay, trên thị trường có bán các loại nhiệt kế điện tử cho trẻ sơ sinh dùng để đo nhiệt độ ở miệng. Các loại nhiệt kế điện tử này có dạng hình núm vú để đánh lừa trẻ. Trẻ nhỏ cũng sẽ không quấy khóc và nhiệt độ đo được chính xác hơn. Tuy nhiên, loại nhiệt kế với thiết kế đặc biệt này không được sử dụng rộng rãi vì độ tối ưu của nó.
Ưu điểm:
So với nhiệt kế thủy ngân, các loại nhiệt kế điện tử ra đời muộn hơn và ngày càng được sử dụng rộng rãi hơn.
Thời gian cần để đọc được nhiệt độ khi sử dụng nhiệt kế điện tử khoảng tầm một phút. Nó nhanh hơn các loại nhiệt kế thủy ngân, và đặc biệt khi dùng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ thì nhanh là yếu tố cần thiết.
Các loại nhiệt kế điện tử an toàn hơn, phù hợp với mọi lứa tuổi. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nhiệt độ cơ thể đo bằng các loại nhiệt kế điện tử không khác biệt đáng kể so với nhiệt kế thủy ngân.
3. Nhiệt kế hồng ngoại
Nhiệt kế hồng ngoại là loại nhiệt kế tốn ít thời gian đo nhất, chỉ khoảng 3 giây. Loại nhiệt kế này thường được dùng để đo nhiệt độ ở tai và trán.
Ưu điểm:
Nhiệt kế hồng ngoại đo nhiệt độ ở tai có thể sử dụng cho mọi đối tượng, nhất là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, không khiến trẻ quấy khóc vì không gây cảm giác khó chịu, không đánh thức trẻ khi đang ngủ,…
Khi đo chỉ cần đưa đầu nhiệt kế lên trán hoặc đưa vào bên trong ống tai và ấn nút đo, kết quả sẽ hiển thị sau vài giây.
Nhiệt kế hồng ngoại ở trán thường hay được đặt ở vị trí tương ứng động mạch thái dương. Thời gian đo rất nhanh, chỉ trong vòng khoảng vài giây. Cho nhiệt độ chính xác tương đương với nhiệt kế điện tử đo tại hậu môn.
Nhược điểm:
Giá thành còn khá cao là khuyết điểm duy nhất của loại nhiệt kế này.
